Theater Artemis - Jongeren over het kloosterleven

ZE ZIJN ER NOG IN NEDERLAND, DE MONNIKEN

door Lex Bohlmeijer

Ze leven in afzondering, in stilte ook. Alle uren van de dag gewijd aan gebed en arbeid. Ze staan op in de vroege ochtend, om kwart over vier (ook in de winter) en komen zeven keer per dag samen in de kapel om te bidden, dag in dag uit, vijftig, zestig jaar lang. Het is een manier van leven die voor jonge mensen vandaag de dag praktisch onvoorstelbaar is geworden. Er zijn dan ook niet veel monniken meer. Misschien verdwijnen zij wel helemaal uit onze samenleving. Dan zou er iets bijzonders verloren gaan, een leven in eenvoud en in harmonie met het ritme van de dag, met de zinnelijkheid van de natuur. Een bestaan dat volledig haaks staat op onze jachtigheid en stress, buiten de heersende macht van het geld en dwang van het consumeren. Zouden we dan toch nog iets van ze kunnen leren? Zou het misschien zin hebben om naar hun verhaal te luisteren?

Sascha: ‘Ik vroeg of ze verzekerd waren, dat kon ik me echt niet voorstellen; het is een andere wereld waarin je terecht komt, een sprookjeswereld, alsof we terug in de tijd gingen. Het lijkt of de tijd stilstaat, alsof je daar eeuwig kan blijven zitten in de zon’. Gabriel: ‘Of dat je de hemel doortrekt naar binnen’.

Leonore, Sascha, Gabriel. Ze waren verrast en onder de indruk. Verrast door de hartelijkheid en de menselijkheid van de monniken, die honderduit vertelden over hun bestaan, levendig en vol trots. En de monniken, ze wilden ze wel knuffelen. Onder de indruk waren ze van een manier van leven waar ze zich nauwelijks iets bij konden voorstellen. Jezelf als een kluizenaar zeven dagen achter elkaar opsluiten in een cel, en dan helemaal niks doen, alleen maar bidden. Een monnik had dat gedaan. Wat gebeurt er dan met je, wat doe je als eerste als je weer buiten komt?

Leonore: 'Broeder Luc vertelde dat hij over een drempel heen moest. Het is iets wat ik waarschijnlijk nooit zal meemaken en toch brengt hij het op zo’n manier dat ik het me heel goed kan voorstellen'. Sascha: 'Ik denk dat het een symbool is voor alle dingen. Als je iets wil leren moet je over een drempel heen'. Leonore: 'Hij zei: mensen zoeken de hele tijd afleiding, omdat ze anders worden geconfronteerd met zichzelf, ze rennen naar de
tv toe, of naar de radio of naar vrienden. Maar omdat hij met zichzelf geconfronteerd was geweest, had hij ook echt vrede gevonden. Dat vond ik mooi om te zien'.

Gabriel: ‘Zij trekken zich terug, ze zijn eenlingen, ze doen het allemaal in hun eentje, en dan dus met God. Als ik ergens mee zit, wil ik praten, vertellen en iets terugkrijgen, dat hebben zij helemaal niet’.

Sascha: 'Broeder Gabi zei tegen ons: je moet leren leven met open vragen; maar zij hebben dat soort vragen achter zich gelaten. Alle vragen waar altijd twijfel over zal blijven bestaan, die laat je gewoon achter je'. Leonore: “Ik vind het een leuke uitdaging om daarover te blijven nadenken”. Sascha: 'Ik vind het wel makkelijk om je te laten sturen en te denken: aan sommige dingen kan ik gewoon niks doen, omdat God dat zo wil... Dan stel je jezelf vrij van keuzen die je moet maken, of fouten die je maakt'.

Leonore: ‘Er is voor hen geen andere werkelijkheid, er zijn geen twijfels. Hoe denken anderen over mij? Daar zit ik mee in mijn hoofd. Dat is een grote vraag waar zij niet mee zitten. Wat beteken ik voor anderen... of voor de wereld, of wat betekent de wereld voor mij?’

Sascha: 'In ons leven is het nooit stil. Er is altijd wel iets wat je moet doen. Ik heb nog nooit echt stilte gekend. Daarom heb ik ook respect voor die mensen, ik zou het ook wel een keer mee willen maken'. Leonore: 'Ik zou nu niet meer kunnen leven zonder die onrust, ik leef erin'. Sascha: 'Toen wij in dat kapelletje zaten en volledig stil waren, wisten we niet wat wij moesten doen.' Leonore: 'Ik zag bij de broeders alleen maar één blok zelfvertrouwen. Het lijkt alsof zij compleet tevreden zijn met wat ze hebben, ze hebben geen onzekerheid meer, dat herken ik niet in mezelf. Ik vind onzekerheid ook een mooi aspect aan het leven. In hun leven is heel weinig onzekerheid en daar zou ik heel gestresst van worden'. Sascha: 'Ze zoeken naar de essentie van alles. Dat probeer ik ook, maar op een andere manier. Ik zou het fijn vinden om bijvoorbeeld een paar maanden totaal tot rust te komen, om een gapyear te nemen na de middelbare school'. Gabriel: 'Ik zou gaan reizen'. Leonoor: 'Of gewoon werken. Of gewoon wachten en doen wat er in je opkomt'.

Sascha: 'Je bent hier niet alleen voor God maar ook om jezelf te ontwikkelen, dat vond ik er wel mooi aan'. Leonore: 'Broeder Luc gaf mij het gevoel dat je jezelf centraal stelt, maar daar wist hij niet goed antwoord op te geven. Toen ik vroeg wat is dan de zin in het leven, toen zei hij: dat is liefhebben, dat snapte ik niet helemaal. Ergens denk ik, misschien is het toch ook een vluchtweg die zij in zijn geslagen'. Gabriel: 'Ze hebben het over liefhebben, maar niet over liefde, tussen twee mensen. Ik snap niet hoe dat geen rol kan spelen'.

Sascha: ‘Ze prijzen zich rijk met wat ze hebben en dat is zo weinig in vergelijking met wat wij allemaal hebben'. Leonore: 'Toen wij bij de grafstenen stonden zei hij, dat wij alleen maar een hoopje stof zijn, en toen was alles wat hij had gezegd, in een keer weer weg’.