

Toen regisseur Floor Huygen de plannen voorlegde voor de voorstelling Reis van een Rus, werd onze nieuwsgierigheid in alle opzichten geprikkeld: Moldavië.. Wauw. ..waar ligt dat eigenlijk? ..wat voor mensen wonen er? ..wat voor land is het? Ook om ons heen, men weet nauwelijks iets van het land dat is ingeklemd tussen Roemenië en Ukraïne. Inmiddels hebben we een beetje ontdekt hoe dat kan. Drie medewerkers besloten het daar niet bij te laten en gingen uit op ontdekking! Thuisblijvers kunnen hun bewegingen volgen, via dit dagboek of Facebook, Twitter en Hyves.
Onze laatste avond in Moldavie is tevens het startpunt van de Rus. Wij hebben zijn moederland mogen beleven - kort maar intensief. De ontmoetingen met Nederlanders in Moldavie hebben onze kennismaking verrijkt. Door hun ogen kregen we weer een completer beeld van de wereld waarin we allemaal leven. Moldavie heeft ons verrast en geroerd en onze nieuwsgierigheid is nog groter geworden. Dus vervolgen wij onze zoektocht naar inspiratie, beelden en mensen in de aanloop naar de voorstelling Reis van een Rus. Blijf ons volgen!
7 juni 21:48 Terug bij het benske.
...slechts een straatmuzikant hebben we hier kunnen ontdekken. Die moest natuurlijk op de foto!
7 juni om 21:23 Gebrek aan ruimte? Welnee. We hangen de was gewoon op in een speeltuintje. Zo droog wanneer het buiten 27 graden is.
We hoorden dat kinderen hier van 1 juni tot 1 september zomervakantie hebben. Drie maanden vakantie! Niet verkeerd voor hen, maar voor hun ouders: wat een geregel! Wat zouden de kinderen allemaal doen? "Soms op kamp", horen we alvast, en naar grootouders... Spelen in deze speeltuin vandaag in elk geval niet!
7 juni om 21:17 Ra ra wat is dit..? In het dorpje Cimiseni hebben ze geen stromend water. En dus halen ze hun enmertjes water uit deze fraai versierde putten.
7 juni om 21:13 Onderweg naar Cosnita, klein dorpje in het grensgebied van Transnistrie. (Veelal oude) mensen aan het werk op het land. Hier wordt niet gespoten met bestrijdingsmiddelen, maar flink geschoffeld. Met ouderwets landbouwgereedschap. Ploegen van het land gebeurt met behulp van twee paarden. In de pauze schaart iedereen bijeen in de schaduw van een boom om samen te eten en drinken. In de stad ben je je leven niet zeker op een ijzeren ros.. maar op het platteland hebben we meerdere fietsen gesignaleerd!
We steken de Djnestr over. Deze rivier vormt de grens tussen Moldavie en Transdnistrie. Eerst komen we door een "neutrale zone", een soort niemandsland, dat beschermd wordt door Blauwhelmen. Dan passeren we twee posten, weer met Blauwhelmen, en een grenspost-maar-niet-echt want, volgens de Moldaven bestaat de grens aan de Moldavische kant niet... Pas daarna volgt de grens van Transdnistrie. Wij gaan daar niet over en blijven in Cosnita.
7 juni om 21:00 Hakjes, hakjes en nog eens hakjes. Hier een mooi voorbeeld. 80% procent van alle jonge dames in de stad loopt op hakken en in korte rokjes, met netgekapte kapsels en verzorgde make-up. En reken maar dat ze er de marathon op kunnen lopen!
We staan een kwartiertje buiten een 24-uurs supermarkt en fotograferen de Moldavische vrouw...
7 juni om 19:36 Oude vrouwtjes uit de dorpen verkopen hun verse waren -zelf verbouwd en gemaakt- op straat in Chisinau: emmertjes met kersen, ingemaakte groentes, verse kruiden, romige kazen en melk. Mmm jammie..!
7 juni 20:39 Heerlijk (Oost-Europees) bietensoepje met kruiden, room en peterselie. EN een groen pepertje voor de die-hards.
6 juni 19:23 Anenii Noi. We willen in het winkeltje water, een brood en yoghurt kopen. Blijkt dat elke toonbank zijn eigen winkeljuffrouw heeft. En wee je gebeente als je daarvan probeert af te wijken! Toch lastig dat ons Roemeens en Russisch zo verdomd slecht is. (Deze appetijtelijke taartjes hebben we overigens niet gekocht...)
6 juni 18:32 Anenii Noi, slaperig stadje, 36 km van de hoofdstad af. Kersenbomen in de straten, straf zonnetje hoog aan de hemel boven een nors kijkende Lenin in brons. Genieten van de rust en de bankjes in de schaduw. Krijgen we op straat zomaar ieder een handkus van een oude man die alleen Russisch spreekt en flink naar de alcohol ruikt.. zoals veel mannen hier.
6 juni 18:34 Chisinau. Vanochtend liepen we over een markt hier in de buurt. We hadden niet helemaal in de gaten hoe groot die was... een wirwar van kraampjes, met verschillende producten: kaas, groenten en fruit, ijzerwaren, huishoudelijke artikelen enzovoort.
De waren werden soms verkocht door mensen van het platteland, soms door wat verveelde meisjes. Zelfs het winkelend publiek was kleurrijk. Je zag vrouwen in gebloemde jurk met hoofddoek, mannen en kinderen, van jong tot oud.
Dit is waar iedereen zijn boodschappen doet en niet de 24uurs supermarkt in de stad. Ook wij lieten ons meevoeren in het marktgedruis.
Leuke kleedjes.
6 juni 18:32 Een avondje met expats. Aangezien zij vrij sceptisch waren over Moldavie, vroegen wij hen: Noem eens vijf positieve dingen op over het land. "It's green and lean - good roads to Romania (to go to the cinema) - drinkable cognac and wine - they did ok in the songfestival - they don't kill pedestrains on the zebra crossing - they are still here despite there history."
5 juni 21:53 Selectie van de 'knappe koppen' van de opera. Svetalna -uiterst rechts- was de dirigent van het begeleidend orkest vanavond. Moet Artemis zijn acteurs ook gaan inlijsten?
Aan het einde zijn er bloemen voor de solisten, meegebracht door publiek. Een van de ballerina's mag meebuigen met de soliste, wauw!
Het begint, terwijl er nog steeds mensen binnenkomen en hun plekje opzoeken. Mensen fotograferen tijdens de voorstelling, met flits, en na iedere dans volgt een enthousiast applaus. Wij kunnen het ook niet laten om even een foto te maken, ohhh....
De drie uur in parfumwalmen van opgedofte bezoekers worden onderbroken door vier pauzes, waarin blijkt dat de dromen van kleine meisjes overal hetzelfde zijn.
De voorstelling begint al om 18 uur. We moeten ons dus een beetje haasten, eten is er niet bij. Iedereen is op z'n paasbest gekleed, nog mooier dan we al zagen: klassiek. Een grote zaal en het is vrijwel uitverkocht. Glinsterend voordoek. Stoelen van hout met dun geworden pluche. Aan de zijkanten van het toneel, links de Moldavische vlag en rechts de Russische. De avond blijkt te zijn gesponsord door de Russische Ambassade.
Aan de zijkant van het gebouw worden de kaartjes verkocht door een vrouw achter een klein houten luikje. Alle kaartjes liggen op tafel, in stroken van zes. Ze zocht voor ons twee plaatsen bij elkaar en scheurde ze af langs een lineaal. We betalen zo'n 6 euro per persoon voor kaarten op de 'parter', rij 18.
5 juni 21:53 Een bezoek aan het Zwanenmeer in Teatrul National de Opera si Balet... aangekondigd op grote, met de hand geschilderde borden.
5 juni 21:53 Moldavie 2.): Wifi bij Andy's pizza, in de bowlingbaan en ja, zelfs in het park MET stopcontacten onder de bankjes voor je laptop.
4 juni 15:40 en als laatste, nog een straatbeeld...
4 juni 15:38 Als je ver van huis bent ga je toch op zoek naar "bekende" fenomenen. We hebben het ' benkske' al gevonden, op het binnenplein achter ons appartement, hier in de vorm van een boomstam bedekt met wat karton. De pauzeplaats voor mensen die hier in de buurt werken. We zagen er al verschillende voorbijkomen. Vanochtend werd het plekje keurig geveegd en schoongemaakt door een vrouw in uniform. Vanmiddag stond er een weckpot kersen klaar. Voor de volgende pauze?
4 juni 15:33 Do we need to say more?
4 juni 15:27 Middagwandelingetje met klas kleurige dametjes, juffertjes en meiden. De vrouwen hier zijn door een ringetje te halen! Foto's volgen hopelijk ook nog. Wij voelen ons er maar slonzig bij afsteken hoor.
4 juni 15:19 Summertime, summertime, oe la la summertime! Winkelcentrum aan Strada Pushkin. Niet echt druk hier alleen wat verdwaalde hippe tieners.
Een heuse Abeltje-lift binnenin en bijzondere decoratie met het thema zomer. Het is niet druk binnen, vooral wat hippe (!?) jonge mensen, daar zijn de winkels ook op gericht: tassen, assesoires, make-up, muziek etc.
Elk oppervlak wordt gebruikt voor reclame, gekopieerde A4-tjes over talencursussen en ... tja dat kunnen we niet allemaal lezen. Maar het wildplakken is vast hier uitgevonden!
4 juni 14:58 Moldaviers leven in het NU. Is er twee weken geleden een zebrabad geschilderd.. kan deze alweer een verfje gebruiken. Pluk de dag.. rozen genoeg hier :-)
Rozen worden voor ons wel een mooi symbool voor Moldavie, verwant aan de vrouwelijk geklede (meest jonge) vrouwen die je hier ziet lopen, tot in de puntjes verzorgd, op hakjes. Er worden op straat veel bloemen verkocht, soms door een oudje met een paar emmertjes met boeketjes, soms in een wat uitgebreider stalletje zoals op de foto.
4 juni 14: 51 Binnen in de woning, dat wat wij we verwacht hadden: klein, donker, oud, versleten, het rook er naar katten. Maar zeer gastvrije ontvangst!
4 juni 14:48 Ze nam ons mee naar het oude stadsgedeelte van Chisinau. Echt een andere wereld weer, haast een dorp met 'echte' huisjes in plaats van appartementen. Armoedig.
Je krijgt dan meteen een ander beeld. Dit ligt ongeveer een kwartier lopen van ons appartement.
4 juni 14:39 Vanmorgen Nederlandse vrijwilligster ontmoet in Chisinau. 'Spoedcursus Moldavie': where (not) to go, what (not) to do. Samen een paar uur op stap.
Het duurde even voor we elkaar gevonden hadden in deze voor ons nog echt onbekende stad. Maar onderweg kwamen we wel dit idyllische cafeetje tegen aan de rand van een van de parken (ja, er zijn er meerdere!). Dat is ook Chisinau.
Het groene huisje staat tegenover het universiteitsgebouw waar we dachten haar te treffen. Maar er blijken meerdere universiteiten te zijn hier. Deze staatsuniversiteit was de enige op ons Lonely planet kaartje. We hebben echt een betere kaart nodig.
4 juni 8:22 Verse dag! Voorzijde appartement: drukke straat, park met 'modern' geklede mensen. Achterzijde is een binnenplaats waar het gewone, werkende leven zich afspeelt. Over een kwartier hebben we afgesproken met een Nederlandse die vrijwilligerswerk verricht in Moldavië. En we zijn nog op zoek naar een internetcafé...
3 juni 18:23 Net in het chique appartement aangekomen! Ff opfrissen, dan eten en internetcafé zoeken.
3 juni 16:00 Hierbij dan letterlijk de eerste foto die we maakten in Moldavië. Eerste indruk: heuvelachtig, groen, veel ruimte en wat een klein vliegveld, zeker na Schiphol en Wenen! Maar we worden wel welkom geheten door dit fantastische bord en door de eerste rozen. Oleg vertelde ons al dat er zoveel rozen zijn hier. Vanuit het vliegtuig gaan we een busje in dat ons naar het aankomsthalletje brengt. Bij de douane vinden we het toch even spannend, ons paspoort wordt serieus bestudeerd... en gestempeld. We mogen naar binnen!
3 juni 12:50 We zijn geland in Wenen :) Henk, staat al met zijn hoofd in de rooktelefooncel te roken. Over een uur vervolgen we onze reis naar Chisinau!
2 juni 13:51 Theater Artemis vertrekt morgen naar Moldavie!
1 juni 12:09 Kleding in sobere kleuren. Vrouwen liefst in lange rok. Sowieso netjes en met lange mouwen. Ook voor mannen.
31 mei 17:40 Theater Artemis Count down to departure.. Eerste overnachtingen zijn gelukkig geregeld. Want om nu in Chisinau nu een brug te moeten slapen..mwa. Alhoewel: 24 graden (overdag) is best fijn.
28 mei 10:01 Toiletpapier meenemen!!! (hebben ze niet overal) + gegevens mailen naar het consulaat (uit veiligheidsoverwegingen – wie en hoe lang). Goed om te doen, vorige week is nog iemand gewurgd in een een vergelijkbaar gebied: heeft het overleefd! Wordt gerepatrieerd naar Nederland. Ja hallo, ik deel dit met jullie hoor anders ben ik de enige die dit gruwelverhaal kent.
27 mei 15:23 In Transnistrië ben je beter af met een huurauto : verkeer is rustig, je kunt rijden langs waar het echte leven zich afspeelt.. in de wegrestaurantjes, walnootbomen langs de weg, oude fabriekspanden (waar ze nu dieren in houden als ware het een boerderij). Met de bus doe je lang over afstanden en er heerst TBC! Dus als je liever 5 uur naast een kuchend iemand zit.. Bussen zijn oncomfortabel en zelfs in stadsbussen in Chisinau overvallen. Wel sticker van verhuurbedrijf verwijderen!
7 mei 17:05 Mevrouw van het reisbureau: "Het is een land met veel Romeinse invloeden, u heeft geen visum nodig, u zult er weinig toeristen tegenkomen, het is een land met een groot verschil tussen arm en rijk, in de hoofdstad Tjsie..shi..euhm..Chisinau zijn wel hotels, bars en discotheken.. Maar wij hebben het land niet in onze gi...dsen staan. En het u zult er dus niet veel toeristen tegenkomen.. Had ik dat al gezegd?"

Jetse Batelaan is artistiek leider van Artemis. De dag dat de papegaai zelf iets wilde zeggen wordt zijn eerste voorstelling bij Artemis - april/mei 2014.
VOORUITBLIK
Theaterfestival Boulevard, augustus - Stel je heet Peter en iemand schrijft een toneelstuk voor jou. Wat als dat stuk 'Peter Pan - De Jongen Die Nooit Volwassen Wilde Zijn' is en iedereen jou vanaf dat moment Peter Pan noemt, terwijl je dat niet bent, niet wilt zijn, ook niet zou kunnen zijn, want het is slechts een fantasie. Fabian Jansen pakt voor Never never wonder opnieuw een fascinatie uit zijn jeugd op: de wens om te vliegen.
2013/14
september/november 2013 - Wagenspel#3: GOED KWAAD "MacBeth op het schoolplein" van Erik-Ward Geerlings, voor kinderen vanaf 6. Spel Niek van der Horst e.a. Regie Sanne Nouws.
januari/april 2014 - De man die alles weet van Jetse Batelaan bij Maas theater en dans. Artemis werkt mee aan deze voorstelling en produceert samen met Antigone BEKDICHTZITSTIL - februari/mei 2014.